Otkriveno najveće nalazište željezne rude na Zemlji, vrijedno 5,7 biliona dolara

U regiji odavno poznatoj po svom mineralnom bogatstvu, nedavna geološka studija podstiče istraživače da preispitaju neke od najosnovnijih pretpostavki o dubokoj historiji Zemlje. Ispod crvenog terena sjeverozapadne Australije, pojavili su se novi dokazi koji dovode u pitanje prevladavajuće modele formiranja drevnih ruda.

Nalazi se odnose na specifičnu vrstu mineralnih naslaga koje su oblikovale ekonomije, industrijalizaciju i strukturu globalne trgovine više od jednog stoljeća. Do sada se smatralo da je njihovo porijeklo relativno dobro shvaćeno, uokvireno udžbeničkim teorijama koje povezuju geologiju s ranim atmosferskim promjenama.

Međutim, nove tehnike datiranja primijenjene na ključnim lokacijama u bazenu Hamersley dale su rezultate koji znatno odstupaju od ranijih procjena. Implikacije se protežu dalje od geologije resursa, dotičući se kako tektonski procesi mogu utjecati na mineralne sisteme na nivou kontinenata.

Direktno datiranje ležišta Hamersley

Studija, objavljena u časopisu Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), utvrdila je da su se ogromna nalazišta željezne rude u kratonu Pilbara u Zapadnoj Australiji formirala prije između 1,4 i 1,1 milijardi godina. Ova starost je u oštroj suprotnosti s ranijim modelima koji su događaj mineralizacije smjestili između 2,2 i 2,0 milijarde godina, tokom onoga što je poznato kao Veliki oksidacijski događaj .

Koristeći U-Pb izotopsko datiranje na uzorcima hematita, istraživači su mogli direktno odrediti starost kristalizacije željezne rude - što označava značajno metodološko odstupanje od prethodnih pristupa koji su se oslanjali na datiranje povezanih minerala ili stratigrafski kontekst.

"Nijedan postojeći datum fosfatnih minerala se ne preklapa sa dobijenim datumima hematita i stoga se ne može povezati sa kristalizacijom hematita i formiranjem rude“, navodi se u radu.

Novi raspon starosti potvrđen je u više rudnih tijela u regiji. Daljnje javno izvještavanje o otkriću, uključujući izvještavanje Earth.com, ističe kako ovi dokazi dovode u pitanje višedecenijsko konvencionalno geološko razumijevanje.

Nalazi ukazuju na to da je ruda nastala mnogo nakon uobičajeno spominjanih događaja oksigenacije, a umjesto toga se poklapa s tektonskom aktivnošću povezanom s fragmentacijom drevnog superkontinenta Columbia. Direktno učešće u istraživanju imao je geolog Liam Courtney-Davies, koji je vodio izotopsku analizu dok je bio povezan sa Univerzitetom Curtin, a sada je sa sjedištem na Univerzitetu Colorado Boulder.

Mineralizacija povezana sa ciklusima superkontinenta

Istraživači pripisuju obogaćivanje željezom termalnim i strukturnim promjenama uzrokovanim raspadom kontinenata , što je olakšalo duboko preoblikovanje kore i cirkulaciju fluida. Ovi uslovi omogućili su transformaciju starijih pojasnih formacija željeza (BIF) u visokokvalitetne naslage rude s koncentracijama većim od 60%.

Ovaj model redefiniše formiranje rude kao geodinamički proces, a ne kao posljedicu ranih bioloških ili atmosferskih promjena. Također sugeriše širu vezu između mineralnih sistema i ciklusa superkontinenta , teoriju koja dobija na popularnosti među strukturnim geolozima i istraživačima evolucije kore.

Univerzitet Curtin, ključna institucija uključena u istraživanje, istakao je implikacije za strategije istraživanja minerala u saopštenju za javnost o otkriću, nazivajući ga mogućom prekretnicom za identifikaciju sličnih nalazišta u drugim regijama.

Povezujući formiranje naslaga s tektonskim procesima, nalazi pružaju novi okvir za istraživanje drugih proterozojskih terena širom Južne Afrike , Kanade i Brazila, gdje mogu postojati slične duboke historije kore.

Ekonomski obim i značaj istraživanja

Procjenjuje se da ležište sadrži 55 milijardi metričkih tona rude, što je jedno od najvećih ikada dokumentovanih ležišta. Na osnovu trenutnih cijena željezne rude, ukupna vrijednost prelazi 5,7 biliona dolara, iako istraživači naglašavaju naučni značaj otkrića u odnosu na njegov komercijalni potencijal.

Hamersleyjev bazen, koji već igra ključnu ulogu u vodećoj svjetskoj poziciji Australije kao izvoznika željezne rude, mogao bi dobiti na značaju. Prema podacima Geoscience Australia, ta zemlja je 2022. godine isporučila preko 35% svjetskog izvoza željezne rude.

Studiju je finansirala grupa koja uključuje Australijsko istraživačko vijeće, BHP, Rio Tinto, Fortescue Metals Group i Institut za istraživanje minerala Zapadne Australije (MRIWA). Infrastrukturna podrška pružena je putem AuScope-a , nacionalne geoznanstvene mreže koju finansira Nacionalna strategija za infrastrukturu za saradnju i istraživanje australijske vlade.

Neriješena pitanja u regionalnoj historiji rude

Iako su mlađa rudna tijela čvrsto datirana, ranije faze mineralizacije - za koje se vjeruje da su se dogodile tokom paleoproterozoika - i dalje je teško procijeniti. Ovi raniji sistemi su možda erodirani ili prekriveni kasnijim tektonskim događajima. Njihov potencijalni doprinos obogaćivanju željeza još uvijek se istražuje.

Buduća istraživanja će se vjerovatno fokusirati na termičku evoluciju kore između 1,4 i 1,1 milijardi godina prije, posebno na pokretače protoka fluida i strukturne deformacije odgovorne za nadogradnju sedimenata bogatih željezom. Tehnike korištene u ovoj studiji, uključujući visokoprecizne ICP-MS metode laserske ablacije, uskoro bi mogle biti primijenjene za ponovno ispitivanje drugih velikih rudnih provincija s nejasnim porijeklom.

Usavršavanjem geološke vremenske linije jedne od ekonomski najznačajnijih regija Zemlje, ovo otkriće ponovo otvara pitanja o međudjelovanju između tektonike dubokog vremena i moderne distribucije resursa. Daljnji podaci mogli bi proširiti ovu reviziju na druge mineralne sisteme oblikovane skrivenom arhitekturom drevnih kontinenata.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad